European Stroke Awareness Day 2026: pacjent po udarze nie może znikać z systemu po wypisie ze szpitala

Fundacja Udaru Mózgu apeluje o stworzenie ogólnopolskiego rejestru jakości rehabilitacji i opieki po udarze mózgu.

12 maja obchodzimy European Stroke Awareness Day — Europejski Dzień Świadomości Udaru. W tym roku Stroke Alliance for Europe oraz European Stroke Organisation publikują najnowsze dane Stroke Service Tracker w ramach Stroke Action Plan for Europe.

Stroke Action Plan for Europe to europejska inicjatywa wyznaczająca cele poprawy opieki udarowej do 2030 roku — od profilaktyki i leczenia ostrej fazy udaru, po rehabilitację, opiekę długoterminową i życie po udarze. Jednym z jej narzędzi jest Stroke Service Tracker, który pozwala porównywać dane z krajów europejskich i monitorować postęp w realizacji tych celów.

Dane europejskie pokazują, że w wielu obszarach opieki udarowej widać postęp, ale nadal istnieją poważne luki w dostępie do opieki, rehabilitacji, kontroli po wypisie i jakości danych. Szczególnie niepokojące są braki w monitorowaniu dalszych losów pacjentów po opuszczeniu szpitala.

Dla Polski kluczowe pytanie brzmi: czy wiemy, ilu pacjentów po udarze ma realny, szybki i równy dostęp do rehabilitacji?

Udar mózgu nie kończy się w dniu wypisu ze szpitala. Dla wielu pacjentów i ich rodzin to właśnie wtedy zaczyna się najtrudniejszy etap: rehabilitacja, walka o powrót do samodzielności, leczenie afazji, niedowładów, zaburzeń poznawczych, depresji poudarowej, zmęczenia i lęku przed kolejnym udarem.

Dlatego Fundacja Udaru Mózgu apeluje, aby Polska zaczęła systemowo mierzyć nie tylko leczenie ostrej fazy udaru, ale także to, co dzieje się z pacjentem po wypisie.

Potrzebujemy ogólnopolskiego rejestru jakości rehabilitacji i opieki po udarze mózgu.

Taki rejestr powinien pokazywać:

• ilu pacjentów po udarze otrzymuje ocenę rehabilitacyjną jeszcze w oddziale udarowym;
   
• ilu pacjentów wychodzi ze szpitala z pisemnym planem dalszej rehabilitacji i opieki;
   
• ile dni mija od wypisu do rozpoczęcia rehabilitacji;
   
• ilu pacjentów ma dostęp do fizjoterapii, terapii zajęciowej, logopedii, neuropsychologii i wsparcia psychologicznego;
   
• ilu pacjentów ma kontrolę po 3–6 miesiącach po udarze;
   
• jakie są efekty rehabilitacji: samodzielność, jakość życia, powrót do aktywności, potrzeba dalszej opieki.

W Polsce istnieją dane rozliczeniowe dotyczące świadczeń medycznych, ale dane rozliczeniowe nie wystarczą. Pacjenci potrzebują systemu, który pokaże pełną ścieżkę opieki po udarze — od wypisu ze szpitala, przez rehabilitację, po kontrolę i dalsze wsparcie.

Europejskie dane Stroke Service Tracker pokazują, że problem nie dotyczy wyłącznie Polski. W wielu krajach brakuje danych o opiece po wypisie, planach rehabilitacji i kontroli pacjentów po udarze. SAFE i ESO podkreślają, że braki lub niska jakość danych utrudniają poprawę systemu i rozliczanie państw z jakości opieki.

Stanowisko Fundacji Udaru Mózgu

Fundacja Udaru Mózgu apeluje o:

1. stworzenie ogólnopolskiego rejestru jakości rehabilitacji i opieki po udarze mózgu;

2. publiczne raportowanie czasu od wypisu ze szpitala do rozpoczęcia rehabilitacji;

3. obowiązkowy plan dalszej rehabilitacji i opieki dla każdego pacjenta po udarze;

4. systemową kontrolę pacjentów po 3–6 miesiącach po udarze;

5. włączenie organizacji pacjenckich w monitorowanie jakości opieki poudarowej;

6. traktowanie rehabilitacji jako integralnej części leczenia udaru, a nie dodatku zależnego od miejsca zamieszkania.

„Pacjent po udarze nie może znikać z systemu po wypisie ze szpitala. Musimy wiedzieć, kto otrzymuje rehabilitację, kiedy ją rozpoczyna, czy ma plan dalszej opieki i jakie są efekty leczenia. Dane o procedurach to za mało — potrzebujemy danych o realnym powrocie pacjenta do życia po udarze.” Adam Siger, wiceprezes Fundacji Udaru Mózgu.

European Stroke Awareness Day to nie tylko dzień edukacji o objawach udaru. To także moment, w którym trzeba zapytać, co dzieje się z pacjentem po uratowaniu życia. Dziś apelujemy: Polska potrzebuje rejestru jakości rehabilitacji i opieki po udarze mózgu.

Bo nie da się poprawić tego, czego państwo nie mierzy.